SO SÁNH TƯ TƯỞNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CỦA JOHN DEWEY VÀ KHỔNG TỬ: BÀI HỌC CHO GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY

Tác giả: TS. Bùi Xuân Dũng – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Tóm tắt: Tư tưởng giáo dục đạo đức của John Dewey và Khổng Tử, hai nhà tư tưởng lớn từ hai nền văn hóa khác nhau và từ hai thời đại rất xa nhau. Dewey, đại diện cho triết lý thực dụng phương Tây, nhấn mạnh việc gắn liền giáo dục với trải nghiệm thực tế để phát triển các cá nhân tự do có tư duy độc lập và sẵn sàng đóng góp cho xã hội dân chủ. Ông đề cao phương pháp “học qua làm”, khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động thực tiễn để hiểu và áp dụng vào rèn luyện đạo đức. Ngược lại, Khổng Tử, nhà tư tưởng của Nho giáo, tập trung vào việc rèn luyện con người thành “quân tử” thông qua các giá trị như “nhân” và “lễ”, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tu dưỡng bản thân và hành động vì lợi ích cộng đồng. Phương pháp của ông bao gồm sự tự kiểm điểm, học từ sự nêu gương và tuân thủ các chuẩn mực xã hội để xây dựng một xã hội ổn định và hài hòa. Dù khác biệt, cả hai tư tưởng đều đồng thuận rằng giáo dục đạo đức không thể tách rời giáo dục tổng thể. Việc kết hợp triết lý thực dụng của Dewey với nền tảng đạo đức truyền thống của Khổng Tử có thể tạo ra một hệ thống giáo dục toàn diện, giúp học sinh phát triển nhân cách và đóng góp cho cộng đồng, tạo nên sự cân bằng giữa tự do cá nhân và trách nhiệm xã hội.

Từ khóa: John Dewey, Khổng Tử, Giáo dục đạo đức, Nhà trường, Triết học giáo dục.
Nhận bài: 12/1/2025; đưa vào quy trình biên tập 12/1/2025; duyệt đăng 25/3/2025.

Xem nội dung bài tại: File PDF (trang 65)