Điện thờ tư gia – nhìn nhận và ứng xử qua nghiên cứu các điện thờ tư gia trên địa bàn Hà Nội

Tác giả: PGS. TS. Đỗ Lan Hiền – Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Tóm tắt: Điện thờ tư gia là một hình thức sinh hoạt tâm linh theo nhóm nhỏ trong không gian riêng tư được thiết lập hoặc xây dựng trong khuôn viên đất, nhà ở của một gia đình, dòng họ. Điện thờ tư gia thuộc sở hữu của cá nhân. Các điện thờ tư gia, trước đây, chủ yếu là không gian thờ cúng của gia đình, thực hiện các nghi lễ cúng tế tổ tiên, dòng tộc nên hoạt động của nó không nằm trong phạm vi đối tượng chịu sự quản lý của các cơ quan chức năng và đương nhiên cũng sẽ không thuộc diện đối tượng được xem xét đăng ký hoạt động. Tuy nhiên, từ thời kỳ Đổi mới (năm 1986 – nay), theo số liệu thống kê (chưa đầy đủ) của các cơ quan chức năng, điện thờ tư gia trên địa bàn Hà Nội, có thể nói là “bùng nổ” cả về số lượng, quy mô và tính năng. Một số điện thờ tư gia có xu hướng xây dựng to lớn, không tuân thủ quy định pháp luật về xây dựng (nhà ở). Một số điện thờ tập trung đông người, sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo như các cơ sở của cộng đồng. Một số điện thờ có biểu hiện mê tín dị đoan, gây mất an ninh trật tự, tuyên truyền chống đối Đảng và Nhà nước. Một số điện thờ tư gia hoạt động cạnh tranh tín đồ với các cơ sở tín ngưỡng khác và với các tôn giáo truyền thống,… Hoạt động của điện thờ tư gia qua khảo sát, nghiên cứu trên địa bàn Hà Nội nảy sinh nhiều vấn đề khá phức tạp, nhạy cảm từ góc độ tín ngưỡng, tôn giáo. Vậy, chúng ta nên ứng xử, nhìn nhận và quản lý hoạt động của các điện thờ tư gia như thế nào là nội dung của bài viết dưới đây. Để có được sự nhìn nhận và ứng xử đúng đắn, thiết nghĩ chúng ta cần nhận diện về bối cảnh xuất hiện, đặc điểm và tác động của điện thờ tư gia đến đời sống xã hội và cá nhân.

Từ khóa: Điện thờ tư gia, địa bàn Hà Nội, nhìn nhận, ứng xử

Nhận bài: 15/9/2024; đưa vào quy trình biên tập: 16/9/2024; duyệt đăng: 25/10/2024.

Xem nội dung bài tại File PDF (trang 57)