THẢO LUẬN VỀ DI SẢN TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM: DÂN CHỦ HAY THIẾU DÂN CHỦ?

Tác giả: GS. TS. Hồ Sĩ Quý – Uỷ viên Hội đồng lý luận Trung ương; Hội triết học Việt Nam.

Tóm tắt: Việt Nam có chiều dài lịch sử hàng nghìn năm. Một dân tộc duy nhất trong số các dân tộc Bách Việt không bị đồng hóa sau hơn 1000 năm Bắc thuộc; một dân tộc liên tục chiến thắng trong các cuộc chiến tranh vệ quốc – dù kẻ xâm lược là Tần, Hán, Tống, Nguyên, Minh, Thanh hay Pháp, Mỹ; một dân tộc có nền nông nghiệp lúa nước khá sớm ở khu vực; một dân tộc biết chinh phục biển từ nhiều thế kỷ, trước khi Vua Gia Long đặt bia chủ quyền tại Hoàng sa vào năm 1816… – Quá trình dựng nước và giữ nước gian khó với các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, mở mang bờ cõi và chinh phục đại dương… đã để lại cho các thế hệ sau một di sản văn hóa đa dạng, hào hùng và khá đậm bản sắc. Văn hóa Việt Nam, do vậy, trên nhiều bình diện rất xứng đáng được ngợi ca và tự hào.

Tuy thế, trong suốt chiều dài lịch sử ấy, có một loại văn hóa mà nếu chọn ra các ví dụ để chứng minh rằng Việt Nam đã ít nhiều có truyền thống, thì cũng có thể chọn được – văn hóa dân chủ. Nhưng sẽ là đi quá xa nếu nói văn hóa dân chủ ở xã hội Việt Nam truyền thống đã đủ để đóng vai trò là điều kiện, là tiền đề để xây dựng nền dân chủ hiện đại, hoặc cũng là quá đà nếu ai đó cảm thấy tự hào về văn hóa dân chủ truyền thống ở Việt Nam.

Từ khóa: Dân chủ, Văn hoá dân chủ, Dân chủ làng xã ở Việt Nam.
Nhận bài: 23/08/2024; đưa vào biên tập: 25/08/2024; phản biện: 19/09/2024; duyệt đăng: 23/09/2024.

Xem nội dung bài tại File PDF (trang 53)