TÌM HIỂU SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KHÁI NIỆM GIAI CẤP công nhân VÀ KHÁI NIỆM HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI TRONG TƯ DUY LÝ LUẬN

Tác giả: TS. Trần Văn Giảng, TS. Nguyễn Thị Thủy – Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh Doanh – Đại học Thái Nguyên.

Tóm tắt: Sự tương tác trong tư duy lý luận giữa hai khái niệm giai cấp công nhân và khái niệm hình thái kinh tế – xã hội không những tạo ra những biến đổi về nội hàm và ngoại diên ở chúng mà còn sản sinh ra khái niệm mới – khái niệm hình thái kinh tế – xã hội cộng sản chủ nghĩa. Khái niệm mới mang dấu hiệu của cả hai khái niệm tham gia tương tác, trong đó “hình thái kinh tế – xã hội” đóng vai trò khái niệm loại; “giai cấp công nhân” đóng vai trò khái niệm với dấu hiệu chủng. Vì nội dung “giai cấp công nhân” là dấu hiệu chủng, nên hình thái kinh tế – xã hội cộng sản chủ nghĩa mang bản chất giai cấp công nhân. Bản chất giai cấp công nhân là bản chất mâu thuẫn giữa bản chất hàng hai – quan hệ nhân cách, bản chất mang tính loài của con người, với bản chất hàng một – địa vị lao động làm thuê – lao động bị tha hóa. Sự triển khai bản chất mâu thuẫn ấy quy định sự nảy sinh, vận động, biến đổi của hình thái kinh tế – xã hội cộng sản chủ nghĩa cùng những tính chất trong từng giai đoạn vận động. Bằng sự phân tích trong bài, chúng tôi muốn góp một phần nhỏ làm rõ hơn mối quan hệ logic giữa khái niệm giai cấp công nhân với khái niệm hình thái kinh tế – xã hội, đặc biệt là với khái niệm hình thái kinh tế – xã hội cộng sản chủ nghĩa.

Từ khóa: giai cấp công nhân, hình thái kinh tế – xã hội, hình thái kinh tế – xã hội cộng sản chủ nghĩa.
Nhận bài: 15/1/2025; đưa vào quy trình biên tập: 15/1/2025; duyệt đăng 25/3/2025.

Xem nội dung bài tại: File PDF (trang 13)