GIá TRỊ BIỂU TƯỢNG HOA SEN TRONG KIẾN TRÚC PHẬT GIÁO ĐẠI THỪA VIỆT NAM

Tác giả: THS. Nguyễn Thị Nga – Trường Đại học Thăng Long.

Tóm tắt: Sen là một hình tượng mang tính biểu tượng sâu sắc trong Phật giáo, đại diện cho sự thanh tịnh, giác ngộ và vượt thoát khỏi ô trược. Trong kiến trúc Phật giáo, hình tượng sen không chỉ là yếu tố trang trí mà còn mang giá trị triết lý và biểu cảm đặc trưng. Nghiên cứu này nhằm làm rõ vai trò, ý nghĩa và hình thức thể hiện của hoa sen trong kiến trúc Phật giáo Việt Nam, qua đó khẳng định giá trị văn hóa và tinh thần đặc sắc của loại hình nghệ thuật này. Nội dung nghiên cứu tập trung khảo sát biểu tượng sen trong các công trình kiến trúc Phật giáo tiêu biểu như chùa Một Cột, chùa Tây Phương, chùa Bút Tháp…, phân tích các hình thức thể hiện sen từ bố cục kiến trúc tổng thể đến chi tiết trang trí. Kết quả cho thấy, hình tượng sen hiện diện đa dạng trong nhiều bộ phận kiến trúc với các biến thể phong phú về hình thức, nhưng vẫn giữ nguyên giá trị biểu trưng và tính thẩm mỹ cao. Nghiên cứu góp phần khẳng định vị trí quan trọng của sen trong kiến trúc Phật giáo Việt Nam, đồng thời gợi mở hướng ứng dụng sáng tạo biểu tượng này trong thiết kế hiện đại mang yếu tố bản sắc văn hóa dân tộc.

Từ khóa: Hoa sen, Kiến trúc Phật giáo, Biểu tượng tôn giáo, Trang trí truyền thống, Văn hóa Phật giáo Việt Nam.
Nhận bài: 12/2/2025; đưa vào quy trình biên tập 12/1/2025; duyệt đăng 25//2025.

Xem nội dung bài tại: File PDF (trang 49)